Grok İçin Geçici Kısıtlama, Kalıcı Tartışma
Yapay zekâ görsellerinin çocuk istismarı ve şiddet riski, küresel ölçekte düzenleme çağrılarını artırdı
Endonezya ve Malezya hükümetleri, xAI tarafından geliştirilen yapay zekâ sohbet botu Grok’a erişimi geçici olarak engellediklerini açıkladı. Karar, sosyal medya platformu X üzerinden kullanıcı taleplerine yanıt olarak üretilen ve büyük bölümü cinselleştirilmiş, şiddet içeren ve çocukları hedef alan yapay zekâ görsellerine yönelik artan tepkilerin ardından geldi.
Yetkililer, Grok tarafından üretilen içeriklerin çoğunun gerçek kadınları ve reşit olmayanları hedef aldığını, bazı örneklerde ise açık şiddet unsurları içerdiğini belirtti. X ve xAI’ın aynı şirket çatısı altında faaliyet göstermesi, sorumluluğun doğrudan platform yönetimine ait olduğu yönündeki eleştirileri daha da güçlendirdi.
Endonezya İletişim ve Dijital Bakanı Meutya Hafid, cumartesi günü yayımlanan yazılı açıklamasında “Rızaya dayanmayan cinsel deepfake uygulamalarını, insan haklarına, insan onuruna ve dijital alanda vatandaşların güvenliğine yönelik ciddi bir ihlal olarak görüyoruz.” ifadelerini kullandı. Bakanlık ayrıca, konuyla ilgili olarak X yöneticilerini resmen görüşmeye çağırdı.
Son bir hafta içinde hükümetlerin tepkileri giderek sertleşti. Hindistan Bilgi Teknolojileri Bakanlığı, X’e Grok’un müstehcen içerik üretmesini engelleyecek önlemler alması yönünde talimat verdi. Avrupa Komisyonu ise, Grok’a ilişkin tüm belgelerin muhafaza edilmesini istedi; bu adım, resmî bir soruşturmanın önünü açabilecek nitelikte değerlendiriliyor.
Birleşik Krallık’ta iletişim düzenleyicisi Ofcom soruşturma gerektirebilecek uyum ihlallerinin bulunup bulunmadığını tespit etmek üzere hızlı bir değerlendirme yapılacağını duyurdu. Başbakan Keir Starmer da Ofcom’a tam destek verdiğini açıkladı.
Buna karşın ABD yönetiminin sessizliği dikkat çekti. Trump yönetiminin konuya ilişkin herhangi bir adım atmaması, xAI CEO’su Elon Musk’ın Trump’ın en büyük bağışçılarından biri olması ve geçtiğimiz yıl yönetimde tartışmalı bir kamu verimliliği birimini yönetmesiyle ilişkilendirildi. ABD’de Demokrat senatörler ise Apple ve Google’a çağrıda bulunarak X uygulamasının mağazalardan kaldırılmasını talep etti.
xAI, ilk aşamada Grok hesabı üzerinden yayımladığı ve birinci tekil şahıs ağzıyla yazılmış izlenimi veren bir özür mesajıyla, söz konusu içeriklerin etik standartları ve çocuk cinsel istismarıyla ilgili ABD yasalarını ihlal etmiş olabileceğini kabul etti. Şirket daha sonra yapay zekâ destekli görsel üretim özelliğini yalnızca ücretli X abonelerine açtığını duyurdu. Ancak bu kısıtlamanın, Grok’un bağımsız uygulamasını kapsamadığı ve herkesin görsel üretmeye devam edebildiği ortaya çıktı.
Eleştiriler karşısında Elon Musk’ın verdiği yanıt ise tepki topladı. Bir paylaşımda, Birleşik Krallık hükümetinin neden diğer yapay zekâ görsel araçlarına karşı benzer adımlar atmadığını sorgulayan bir kullanıcıya Musk “Sansür için her bahaneyi istiyorlar.” şeklinde yanıt verdi.
Uzmanlar ve insan hakları savunucuları, yaşananların kontrolsüz yapay zekâ sistemlerinin yol açabileceği etik ve hukuki felaketlerin somut bir örneği olduğunu belirterek, X ve xAI’ın yalnızca içerik kaldırmakla değil, yapısal ve bağlayıcı önlemler almakla yükümlü olduğunu vurguluyor. (İLKHA)
