Mazlum ol, zalim olma… Üzül ama üzen olma. Mahşerde hesabın çok zor olduğunu bil; ezil ama ezen olma, ey yalancı cahiller! İnsanlık yoksa çul neye yarar? Rabbini bilmeyen kul neye yarar? Herkes bir yola girmiş gidiyor, ama Allah’a götürmeyen yolun ne faydası var, ey cahiller?
Hayatta kimsenin yeri kolay kolay sarsılmaz; ama o yerden düştüysen, bunun için çok uğraşmış olmalısın. Dikkat et ey dedikoducular! Çok şey bilmeye gerek yoktur. Sevginin, fedakârlığın, emeğin ne olduğunu bilen insanların kıymetini bilmek yeterlidir. Hiçbir yaprak, gözden düşen insan kadar hızlı düşmemiştir.
Eğer bir gün aklınla vicdanın arasında kalırsan, vicdanını seç. Çünkü akıl çıkarı korur, vicdan ise insanlığı… Hal bilmeyenin yanında derdin, dil bilmeyenin yanında sözün kıymeti yoktur. Ben, yüreğiyle konuşan herkesi yüreğimle dinleyecek kadar saygılıyım. Ama dili ayrı, yüreği ayrı olanlara da duymayacak kadar sağırım.
İnsan, insan olmalıdır. Öyle güzel insanlar var ki derler: “Siz siz olun, onların seviyesine inmeyin.” Nedeni de herkes hem sizi hem onları iyi bilir. Hayatta seni en çok ne yordu diye sorarsanız, yemin ederim ki söyleyeceğim kişi, söylediğiyle davranışı bir olmayan, sözünü bilmeyen insanlar olur.
İyilerle yaşa ki onlardan olasın; kötülerden uzaklaş ki şerlerinden kurtulasın. Hayatım boyunca sevdiğim insanları kaybetmekten korktum. Bazen kendi kendime soruyorum: “Acaba beni kaybetmekten korkan biri var mı?” Sen sen ol, dürüstlükten korkma. Kaybedeceğin en fazla, yanlış insanlardır. İnsanları iyi tanıyın. Her insanı kötüleyip suçlamayın, ama her insanı da övüp kutsamayın. Yarın ne olacağını da sen düşün.
Bu beden her yükü kaldırır ama gönül her sözü kaldırmaz. Şair demiş ki: “Eğer zor günler yaşıyorsan, bil ki iyi günler çok yakındır.” Unutma: Her darlıktan sonra bir ferahlık vardır. Rabbimiz böyle vaat etmiştir. Eğer bir insan, sizi üzeceğini bile bile aynı davranışları tekrarlıyorsa, bu artık bir hata değil, sizi bile bile kaybetme isteğidir. Eyvah diyeceğiniz gün elbet gelecektir.
Sabret gönlüm… Biz neler atlattık bir bilsen. Elbet bu kışın sonu da bahardır, tabii anlayana… “Niye sevdin?” demeyin bana, kıymetli dostlarım. Sevgi, Allah tarafından verilen büyük bir nimettir. Kimin elinde heba, kimin elinde vefa olur. Biz seversek mezara kadar severiz.
Sevilmeyen insanlar da vardır. “Başkaları beni sevmemiş,” diyenlere cevabım: Hiç sevmeyin, umurumda değil. Zaten herkes hem onları hem bizi iyi tanır. Şair der ki: “Seveceksen onurlu insanları sev; çünkü onlar seni asla yarı yolda bırakmaz.” Onurlu dostlarınıza sahip çıkın. Bu dostlar erkek ya da kadın olabilir, fark etmez.
İnsan, insan olmalıdır. Dostluk özel bir değerdir, ama sadece dostluğu bilenler için… Hani derler ya, bir kadını seveceksen iyi sev, onurlu ol. Sevdiğin ve dost bildiğin insanları gerçekten sev. Onurlu insanlar her zaman onurludur. Ama onurunu kaybeden insanlardan uzak dur, yoksa zarar görürsün, güzel dostum.
