Önceki gün yerel gazetelerin web sitelerine göz atarken bir kırtasiye dağıtım şirketi sahibinin “Devlet kitap dağıtım işlerini kırtasiye dağıtım firmalarına bırakmalıdır” haberini okuyunca acaba haber içeriği nedir diye merak edip okudum. Kendince “Sosyal devlet” ilkesini benimsediğini ifade eden pek muhterem bir beyefendinin hükümetin son yıllarda uyguladığı bedava kitap dağıtım politikasını eleştirip neden bu iş bizlere devredilmiyor türünden bir açıklamasını okuyunca toplumda halen bedava rant kapısı peşinde olanların varlığından dolayı üzüldüm. Neymiş, güya devlet bu işi tek elden tek bir maliyetle yapıyormuş ta neden tüm kırtasiyecileri bu dağıtım işine ortak etmiyormuş gibi bir mantıkla söylenen sözlerin kendilerinin bağlı bulundukları sivil toplum örgütü tarafından kitap haline getirilip bakana sunulacağını da ifade etmiş. Üstelik bu sözüm ona kitap halinde bakana sunulacak çarpıcı fikir(!) için üyeleriyle beraber büyük bir tatil köyünde toplanıp günlerce çalışma yapmışlar. Konunun dağıtım kanalından haberdar olduğum için devletin ne kadar düşük maliyetlerle bu işi yaptığını bildiğim ve beyefendinin savunduğu anlayışla çıkacak maliyetin ne kadar olacağını tahmin ettiğim için karşı fikir ortaya koymam gerektiği için bu yazıyı kaleme aldım. Yoksa beyefendiyi tanımam etmem ama benim öğrenci olan çocuklarım var. Aynı zamanda bende bitirme aşamasında işletme master öğrencisiyim. Kitap temin etmenin ne kadar zor olduğunu ve okullarla, öğretmenlerin (bu işi doğru yapanları tenzih ederim) kitapları temin eden bazı kırtasiyecilerle nasıl bir menfaat ilişkisi içerisinde olduklarını iyi biliyorum. Kendi mesleğimden ve ekonomist diploması taşımamdan dolayı bu işin devlete ve millete çıkacak maliyetlerini hesaplayabilecek matematiğe sahibim. Hükümetin bu perakendeci mantığı aradan çıkarıp bu işi kendisinin üstlenmesi zaten bu hesabı yapanların rant kapısını kapatmaktı neden yeniden eski sisteme dönsün ki…

“Bakkallar ve kırtasiyeciler vatandaş sırtından geçinsin”

Kırtasiye dağıtım rantı peşinde dolaşan muhterem zatın yirmibeşbin meslek erbabı olarak ifade ettiği grubun bir benzeri yine aynı mantıkla hareket eden bakkallar odası ve bağlı meslek kuruluşları arasında da yıllardır konuşula gelir. Onlarda yıllardır hep bakkalların zincir marketler karşısında ezildiğinden bahsedip marketlerin şehir dışına çıkarılmasını eğer mümkünse tamamen kapatılmasını savunurlar. Öte yandan bunlara karşı çok fazla ses çıkarmayıp en ucuz konularda bile polemiklere giren siyasiler ve özelliklede ekonomistler pek aksine fikirlerini ifade etmiyorlar. Birileri çıkıp ta “kardeşim siz yıllardır bu memleketin insanını sömürdünüz katma değer üretmeden, istihdam oluşturmadan sadece kendi sosyal güvenceniz için çalıştınız yüksek maliyetlerle vatandaşa hizmet verdiniz artık yeter, ucuz laflarla milleti söğüşlemenin hesabını artık bırakın” demiyor. Demeyince de birileri ısrarla aynı hikâyeyi ısıtıp gündeme getiriyor. Gerçi hükümet bu kişisel menfaat peşinde koşanların hesaplarına gelecek yasal düzenlemeleri pek gündeme almıyor ama masumane görünen fikirlerle kafası bulanmaya müsait insanımız mahallenin gariban(!) Bakkalına dair hikayelerini duyunca vicdana geliyor dayanamayıp desteklemek istiyor. Çocukluğumda babam memur olduğu için defter hesabıyla bir liralık malı “bakkal amcadan” üç ya da beş liraya alan biri olarak hep bu sistemden şikâyetçiydim. Sırf bakkalın bu hesabını boşa çıkarmak adına okul sonraları ve hafta sonları boyacılık ve çıraklık yaparak harçlığımızla pazardan alışveriş yapardım. Aradan yıllar geçti gördüğüm eğitim ve yaşadığım tecrübelerle durumun bakkal amcalar için çok fazla değişmediğini halen görüyorum. Buna karşın serbest piyasa ekonomisinin gerçek aktörleri olan marketlerin daha iyi fiyatlarla, çok daha kaliteli hizmeti hem de müşteriyi evine kadar götürerek verdiklerini görüyoruz. Bu hizmeti veren marketler her sattıkları ürün için bu ülkeye katma değer ürettikleri gibi yanlarında çalışan tüm personeli sosyal güvenceden yararlandırarak sosyal güvenlik sistemimizin ayakları üzerinde durmasına katkıda bulunuyorlar. Birileri de ortaya çıkıp bu durumun tersini savunuyorsa ben kesinlikle art niyet ararım bu kişi ya da şahsi menfaat sağlamaya ya da toplumun bir kesimine sosyal söylemlerle siyasi mesaj vermeye çalıştığını düşünürüm.

“Esenlik” geldi hesaplar bozuldu